به گزارش اعتدال آذربایجان (اعتدال پرس)، کلید طلایی ثبت جهانی کندوان، نه در بخشنامه‌های اداری، که در پیوند عمیق با خواست و نیازهای مردمی این روستای تاریخی نهفته است. این مهم، محور اصلی نشست اخیر شورای راهبردی کندوان بود که در آن، مسئولان استانی بر لزوم عبور از نگاه‌های صرفاً تشکیلاتی و حرکت به سوی مدیریت یکپارچه مبتنی بر واقعیت‌های میدانی تأکید کردند.

رسول خدابخش، مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری آذربایجان‌شرقی، در این نشست با صراحت اعلام کرد که هرگونه برنامه‌ریزی برای آینده کندوان، بدون شناخت دقیق از مطالبات سکونتی و معیشتی ساکنان، محکوم به شکست است. به گفته وی، تجربه نشان داده که راهکارهای موازی با نیازهای واقعی مردم، نه تنها به نتیجه مطلوب نمی‌رسد، بلکه مقاومت‌های محلی را نیز تشدید می‌کند.

در ادامه این تحلیل میدانی، فرماندار شهرستان اسکو، محمدباقر آقایی، با اشاره به سه‌گانه «مطالبات محلی، میراث فرهنگی و توسعه مسکن» خاطرنشان کرد که مسئله سرریز جمعیت کندوان را نمی‌توان با مدل‌های تک‌بعدی حل کرد. به اعتقاد وی، ایجاد فرصت‌های سکونت برای نسل جدید، با حفظ اصالت روستا، بهترین راهکار برای جلوگیری از فرسودگی درونی و ساماندهی ساخت‌وسازهای غیرمجاز است.

با این حال، آنچه در این نشست به عنوان یک تغییر راهبردی چشمگیر مطرح شد، چرخش آشکار در استراتژی حفاظتی معاونت میراث‌فرهنگی استان بود. وحید نواداد، معاون میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی، از پایان یافتن عصر «برخوردهای پس از وقوع» خبر داد و اعلام کرد که رویکرد جدید بر «مداخله پیشگیرانه» در همان مراحل نخست شکل‌گیری تخلفات استوار است. به گفته وی، هرگونه اقدام عمرانی خارج از ضوابط، از مرحله خاکبرداری یا پی‌ریزی، با هماهنگی مراجع قضایی متوقف و پلمب خواهد شد تا اصالت کالبدی این روستا برای صیانت بین‌المللی حفظ شود.

این سیاست پیشگیرانه، بلافاصله به عرصه عمل کشیده شد. در تازه‌ترین اقدام مشترک یگان حفاظت میراث‌فرهنگی و انتظامی شهرستان اسکو، مورخ ۲۸ تیرماه ۱۴۰۵، تعداد ۶ مورد ساخت‌وساز و خاکبرداری غیرمجاز در محدوده پایگاه ملی کندوان، با دستور قضایی در همان مراحل اولیه متوقف و پلمب گردید. این اقدام، هشداری جدی برای قانون‌شکنان و گامی عملی برای نجات این اثر بی‌نظیر تاریخی محسوب می‌شود.

در مجموع، آنچه از این جلسه و اقدامات میدانی برمی‌آید، یک پیام واحد است: آینده کندوان در گرو ایجاد توازنی ظریف میان «حفاظت از میراث» و «تأمین معیشت» است. مسیر موفقیت پرونده ثبت جهانی در یونسکو، اکنون به میزان توان دستگاه‌های اجرایی در تحقق این توازن و جلب مشارکت واقعی جامعه محلی گره خورده است. رویه جدید میراث‌فرهنگی در برخورد با تخلفات، اگر با برنامه‌ریزی دقیق برای نیازهای سکونتی مردم همراه شود، می‌تواند کندوان را یک گام بلند به سوی ثبت جهانی نزدیک‌تر کند.