نرخ جدید بنزین؛ سهمیه‌ها دست‌نخورده، کارت جایگاه‌ها ۱۰ هزار تومانی شد

محمدصادق عظیمی‌فر، معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش، در تشریح ابعاد ناترازی بنزین، از افزایش نرخ بنزین کارت جایگاه‌ها به لیتری ۱۰ هزار تومان خبر داد و تأکید کرد که سهمیه‌های بنزین با نرخ‌های قبلی (۶۰ لیتر ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر ۳۰۰۰ تومان) بدون تغییر باقی مانده‌اند؛ یعنی همان ۶۰ لیتر اول، هنوز هم ۱۵۰۰ تومانی است، اما اگر کسی کارت جایگاه را برداشت، باید ۱۰ هزار تومان بپردازد. چه فرق زیبایی بین سهمیه‌دار و بی‌سهمیه!

فاصله ۱۰ میلیون لیتری؛ کسی یادش هست پالایشگاه جدید ساختیم؟

عظیمی‌فر با بیان اینکه مصرف روزانه بنزین در ۵ ماه نخست امسال به ۱۳۲ میلیون لیتر رسیده، گفت که تولید روزانه ۱۲۲ میلیون لیتر است و این ۱۰ میلیون لیتر فاصله، کشور را از سال ۱۴۰۰ به واردات بنزین کشانده است. راستی، از آن روزی که پالایشگاه ستاره خلیج‌فارس راه افتاد، چند سال می‌گذرد؟ نزدیک به یک دهه! و در این سال‌ها، جز افزایش خوراک پالایشگاه‌های قدیمی، کارِ تازه‌ای برای افزایش تولید بنزین نکردیم؛ حالا نتیجه‌اش شده این فاصله‌ی ۱۰ میلیون لیتری و وارداتی که ارز کشور را آب می‌کند. اما خب، بالاخره امسال دو پالایشگاه جدید با ظرفیت ۱۸۰ هزار بشکه وعده داده شده؛ راستی کجا؟ کی؟ این را دیگر فردا باید دید.

عوامل ناترازی؛ از خودروهای فرسوده تا قیمت‌های تثبیت‌شده

معاون وزیر نفت، عوامل ناترازی را یک به یک شمرد: تثبیت قیمت بنزین در برابر تورم، عدم جذابیت اقتصادی سی‌ان‌جی، حجم بالای ناوگان فرسوده و استاندارد پایین تولید خودرو. تثبیت قیمت در برابر تورم؛ یعنی همان سیاستی که سال‌ها گفتیم دیگر جواب نمی‌دهد، اما انگار نه انگار که بشنویم! حالا که قیمت سی‌ان‌جی به بنزین نزدیک شده، انگیزه‌ای برای استفاده از گاز هم باقی نمانده. خودروهای فرسوده هم که مثل ماهی‌های تالاب انزلی، هر سال بیشتر می‌شوند و از آب‌های روشنِ جاده‌ها بیرون می‌پرند.

اقدامات غیرقیمتی؛ حذف کارت اضطراری، کاهش ۱۵ درصدی

عظیمی‌فر از اقدامات غیرقیمتی برای مهار ناترازی گفت و اعلام کرد که حذف کارت اضطراری جایگاه‌ها در استان‌های مرزی، مصرف بنزین را ۱۵ درصد کاهش داده است. یعنی یک تصمیم سادهٔ اداری، ۱۵ درصد مصرف را کم کرده؛ حالا اگر چند تصمیمِ درستِ دیگر هم بگیریم، شاید مجبور نشویم هر سال قیمت را بالا ببریم و باز هم بگوییم «۸۵ درصد مردم متأثر نمی‌شوند». اما خوب، ظاهراً حذف کارت اضطراری برای همهٔ استان‌ها سخت بوده، فقط مرزی‌ها! جالب نیست؟

اسقاط ۷۰۰ هزار خودرو؛ در سه سال!

وی همچنین گفت که در سه سال اخیر نزدیک به ۷۰۰ هزار خودروی فرسوده اسقاط شده است. سالی ۲۳۳ هزار خودرو؛ در حالی که سالی یک تا یک و نیم میلیون خودروی جدید وارد خیابان‌ها می‌شود. یعنی در هر سال، به اندازهٔ دو ماه تولید جدید، فرسوده اسقاط می‌کنیم. انگار نه انگار که در سیلِ خودروهای نو، فرسوده‌ها هم ماندگارند و خیابان‌ها را شلوغ‌تر می‌کنند.

تأثیر افزایش قیمت بر ۸۵ درصد مردم؛ یا ۱۵ درصد؟

عظیمی‌فر با تأکید بر اینکه سهمیه نرخ اول و دوم خودروها هیچ تغییری نیافت، گفت حدود ۸۵ درصد آحاد جامعه از تغییر نرخ سوم متأثر نخواهند شد. این عدد ۸۵ درصد، آنقدر تکرار شده که دیگر شبیه یک رفرنس ثابت شده؛ اما راستی، اگر ۸۵ درصد مردم سهمیه‌شان را کامل استفاده می‌کنند، پس آن ۱۵ درصد باقی‌مانده چه کسانی هستند که کارت جایگاه می‌زنند؟ شاید همان‌هایی که باید بیش از سهمیه مصرف کنند؛ یعنی همان‌هایی که بیشترین فشار را تحمل می‌کنند. یک محاسبهٔ ساده: ۱۵ درصد از جمعیت ۸۵ میلیونی، حدود ۱۳ میلیون نفر می‌شود؛ عددی که از جمعیت بسیاری از استان‌ها بیشتر است. پس «۸۵ درصد متأثر نمی‌شوند» یعنی «۱۳ میلیون نفر متأثر می‌شوند».

طرح شناسه‌دار کردن کارت آزاد؛ از مهرماه، پایلوت در یک استان

عظیمی‌فر از طرح شناسه‌دار کردن کارت آزاد جایگاه‌ها خبر داد که اختیار کارت را از جایگاه‌دار به مردم منتقل می‌کند و امیدوار است از مهرماه به‌صورت پایلوت در یکی از استان‌ها اجرا شود. پایلوت در یک استان؛ یعنی احتمالاً تا دو سال دیگر به همهٔ استان‌ها برسد. درست مثل طرح‌های دیگر که پایلوت می‌شوند و سال‌ها در همان یک استان می‌مانند تا فراموش شوند. اما امیدواریم این بار فرق کند.

و در پایان؛ یک وعدهٔ تازه

طرح کیفی‌سازی پالایشگاه تهران برای تبدیل بنزین به یورو ۵ نیز در سال جاری وعده داده شده است. راستی، چند سال است که وعدهٔ یورو ۵ می‌دهیم؟ احتمالاً به اندازهٔ همان پالایشگاه‌های جدید، که قرار است امسال به بهره‌برداری برسند. ان‌شاءالله که امسال، سالِ عملی شدنِ همهٔ این وعده‌ها باشد.