به گزارش اختصاصی اعتدال آذربایجان (اعتدال پرس)، مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری تبریز امروز در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد که از ابتدای سال جاری تاکنون، آتشنشانان تبریز در ۸۷۰ مأموریت امداد و نجات مرتبط با آسانسورها حضور یافتهاند. این عدد بهمعنای وقوع میانگین روزانه حدود ۷ حادثه گرفتگی در آسانسورهای شهر است؛ رقمی که برای یک کلانشهر، فراتر از یک آمار عادی و نشاندهنده «سیستموار» شدن یک خطر بالقوه در زندگی روزمره شهروندان محسوب میشود. اگر این روند تا پایان سال ادامه یابد، احتمالاً از مرز ۲۵۰۰ مأموریت عبور خواهیم کرد که برای یک سازمان امدادی، هشداری جدی برای بازنگری در شیوههای پیشگیرانه به شمار میرود و نشان میدهد که ما با یک معضل ساختاری روبرو هستیم، نه صرفاً حوادث پراکنده و تصادفی.
وی تأکید کرد که نیروها با اقدام سریع و تخصصی، افراد گرفتار را در کوتاهترین زمان ممکن و در سلامت کامل از کابینها خارج کردهاند. این بخش از سخنان مدیرعامل، شایسته تقدیر است و نشان از آمادگی بالای نیروهای عملیاتی و تجهیزات مناسب آنها دارد، اما نباید فراموش کرد که هر مأموریت موفق، هزینههای مالی و نیروی انسانی قابل توجهی دارد که با یک بازدید دورهای ساده و ارزانقیمت، قابل پیشگیری بود. به عبارت دیگر، آتشنشانی در این موارد، نقش «معلولدرمانی» را ایفا میکند، در حالی که باید سیستمهای نظارتی و پیشگیرانه، «علتدرمانی» را در اولویت قرار دهند و این یعنی ساختار فعلی، به جای حل ریشهای مشکل، صرفاً به مدیریت عوارض آن میپردازد.
جانفشان نوبری با بیان اینکه بخش قابل توجهی از این حوادث ناشی از نقص فنی، قطع برق، فرسودگی تجهیزات و نبود سرویس و نگهداری مناسب است، افزود که انجام بازدیدهای دورهای و استفاده از خدمات شرکتهای دارای صلاحیت میتواند از وقوع بسیاری از این حوادث پیشگیری کند. در این میان، دو واژه «فرسودگی» و «نبود سرویس مناسب» کلیدی هستند؛ زیرا هر دو مستقیماً به نقص در نظارت بر ساختمانها و ضعف در اجرای قوانین بازمیگردند. اینجا سؤال اساسی مطرح میشود که چرا سازمان نظاممهندسی یا شهرداری، مالکان ساختمانهای پرخطر را ملزم به نوسازی یا ارائه گواهی سلامت دورهای آسانسور نمیکنند و آیا فهرست «شرکتهای دارای صلاحیت» برای عموم شفاف و در دسترس است یا شهروندان راهی جز اعتماد به سرویسکاران غیرمتعهد و فاقد صلاحیت ندارند؟
مدیرعامل آتشنشانی تبریز از شهروندان خواست در صورت توقف آسانسور، آرامش خود را حفظ کرده و از هرگونه تلاش برای خروج اجباری از کابین خودداری کنند و در صورت نیاز از طریق سامانه ۱۲۵ موضوع را اطلاع دهند. این توصیهها، اصولی و حیاتی هستند و میتوانند از آسیبهای جدی هنگام حادثه جلوگیری کنند، اما نکته قابل نقد، «واکنشی» بودن این راهکارهاست؛ یعنی شهروند باید منتظر بماند تا حادثه رخ دهد و سپس با آتشنشانی تماس بگیرد. جای خالی یک سامانه پیامکی یا اپلیکیشن هشدار سریع که بتواند موقعیت دقیق کابین را به امدادگران ارسال کند و یا سیستمهای هشداردهنده داخلی که بهطور خودکار با مراکز امداد ارتباط برقرار کنند، در اینجا بهوضوح حس میشود؛ موضوعی که میتوانست زمان پاسخدهی را باز هم کاهش دهد و اضطراب شهروندان را به حداقل برساند.
جانفشان نوبری با اشاره به نقش مهم حضور بهموقع آتشنشانان در کاهش اضطراب شهروندان گفت که نیروهای عملیاتی بهصورت شبانهروزی آماده خدمترسانی هستند و علاوه بر نجات افراد گرفتار، تلاش میکنند آرامش خاطر خانوادهها را نیز حفظ کنند. این اذعان مدیرعامل به «بُعد روانی» مأموریتها، نشان از نگاه انسانی و فراتر از وظیفه صرف فنی دارد و جای قدردانی دارد، اما این نکته نیز پرسشبرانگیز است که چرا در ساختمانهای جدید و گرانقیمت شهر، با وجود رعایت استانداردهای ظاهری در زمان ساخت، باز هم شاهد چنین حوادثی هستیم؟ آیا سیستمهای پشتیبان برق و تلفنهای اضطراری داخل کابین بهدرستی نصب و نگهداری میشوند یا صرفاً در مرحله دریافت پایانکار، جنبه تشریفاتی و صوری دارند و پس از آن، هیچ نظارتی بر عملکرد آنها وجود ندارد؟
وی در پایان با تأکید بر ضرورت ارتقای فرهنگ ایمنی خاطرنشان کرد که سرویس منظم آسانسورها، رعایت ظرفیت مجاز، جلوگیری از بازی کودکان با آسانسور و خودداری از استفاده از آن هنگام آتشسوزی یا سایر شرایط اضطراری از مهمترین اصولی است که میتواند از بروز حوادث و خسارتهای جانی جلوگیری کند. هرچند این توصیهها کاملاً درست و ضروری هستند و برخاسته از تجربیات تلخ گذشته میباشند، اما متأسفانه این جملهها طی سالها بارها و بارها تکرار شده و تبدیل به «شعارهای تکراری» شدهاند که اثرگذاری خود را تا حد زیادی از دست دادهاند. برای اثرگذاری واقعی، نیاز به اقتدار قانونی و جریمههای بازدارنده برای مالکان متخلف و همچنین آموزش همگانی از طریق رسانههای محلی، مدارس و کارگاههای آموزشی وجود دارد؛ در غیر این صورت، صرفاً با توصیههای اخلاقی و فرهنگسازی سطحی، نمیتوان انتظار کاهش چشمگیر این آمار ۸۷۰ تایی را داشت.
آمار ۸۷۰ مأموریت در ۴ ماه، اگرچه نشاندهنده عملکرد سریع و حرفهای آتشنشانی تبریز و آمادگی بالای نیروهای این سازمان است، اما از منظری دیگر، بیانگر شکاف عمیق بین قوانین ایمنی و اجرای واقعی آنها در سطح شهر میباشد. تا زمانی که نظارت دورهای بر ساختمانها توسط شهرداری و نظاممهندسی جدی گرفته نشود، فهرست شرکتهای دارای صلاحیت برای عموم شفاف و در دسترس نباشد، و سیستمهای پشتیبان و ارتباطی در آسانسورها بهعنوان یک الزام قانونی، نه یک پیشنهاد اختیاری، دیده نشوند، این آمار نه تنها کاهش نمییابد، بلکه با افزایش عمر ساختمانها و فرسودگی بیشتر تجهیزات، روند صعودی چشمگیری خواهد داشت. مسئولیت این قصور، تنها متوجه مالکان ساختمانها نیست، بلکه نهادهای نظارتی، قانونگذار و حتی تشکلهای صنفی مرتبط با آسانسور نیز باید پاسخگوی این خلأ باشند و برای خروج از این وضعیت، ارادهای جمعی و فرابخشی لازم است.
Wednesday, 29 July , 2026